Bầy sói trong tự nhiên không tàn nhẫn như người ta tưởng. Nó có trật tự, có vai trò, và có những luật mà mọi con sói đều hiểu dù không ai phải nói ra. Tổ chức của con người cũng vậy. Khác biệt duy nhất: con người giả vờ rằng những luật đó không tồn tại.
Trong mọi công ty, phòng ban, hội nhóm, bạn sẽ thấy bốn loại sói.
Sói Đầu Đàn
Không phải lúc nào cũng là người có chức danh cao nhất. Sói đầu đàn là người mà khi họ im lặng trong cuộc họp, cả phòng chờ. Quyền lực của họ không đến từ quyết định bổ nhiệm, mà từ việc họ kiểm soát thứ bầy cần: nguồn lực, khách hàng, hoặc mối quan hệ với tầng trên.
Dấu hiệu nhận biết: mọi người thường nói “để hỏi ý anh ấy đã” dù không có quy trình nào bắt buộc phải hỏi.
Sói Canh
Họ là những người giữ thông tin. Trợ lý của sếp lớn, kế toán lâu năm, người phụ trách hệ thống. Họ ít khi được nhắc tên trong buổi tổng kết, nhưng không có gì đi qua tổ chức mà không đi qua họ. Kẻ khinh thường Sói Canh sẽ không bao giờ hiểu vì sao hồ sơ của mình luôn “đang chờ xử lý”.
Sói Đói
Tham vọng, năng lượng cao, và chưa có chỗ đứng. Họ nguy hiểm nhất với bạn khi bạn ở cùng cấp, và có giá trị nhất khi bạn ở trên họ. Sói Đói không xấu. Họ chỉ đói. Hãy cho họ một con đường để no, nếu không họ sẽ tự tìm, và con đường đó có thể đi qua bạn.
Cừu Đội Lốt Sói
Họ nói giọng của bầy, dùng từ ngữ của quyền lực, xuất hiện ở mọi cuộc họp quan trọng. Nhưng khi có khủng hoảng, họ biến mất. Khi có thành công, họ xuất hiện đầu tiên. Đây là loại người mà bạn không cần đánh bại, chỉ cần không bao giờ để công việc quan trọng của bạn phụ thuộc vào họ.
| Loại | Tiền tệ họ nắm | Cách đối xử khôn ngoan | Sai lầm chết người |
|---|---|---|---|
| Sói Đầu Đàn | Quyết định, nguồn lực | Mang giải pháp đến, không mang vấn đề | Thách thức họ trước đám đông |
| Sói Canh | Thông tin, tiến độ | Tôn trọng thật lòng, nhớ tên, nhớ việc nhỏ | Coi họ là “người phục vụ” |
| Sói Đói | Năng lượng, sự liều lĩnh | Cho họ một mục tiêu để chạy | Đứng chắn đường họ mà không có lý do |
| Cừu đội lốt sói | Hình ảnh, lời nói | Lịch sự, nhưng ghi lại mọi cam kết bằng văn bản | Giao việc sống còn cho họ |
Bạn không cần là con sói mạnh nhất. Bạn cần là con sói biết rõ từng con trong bầy, trước khi bầy kịp biết rõ bạn.
Bài tập: vẽ sơ đồ thật
Lấy sơ đồ tổ chức chính thức của nơi bạn làm việc. Bên cạnh nó, vẽ một sơ đồ thứ hai: nối những người thật sự ảnh hưởng đến nhau bằng các đường kẻ. Đường đậm cho ảnh hưởng mạnh. Gắn nhãn bốn loại sói cho từng người. Lần đầu làm việc này, phần lớn mọi người phát hiện ra họ đã dành hai năm để gây ấn tượng với sai người.
Chương 3 bàn về tiền tệ ngầm của tổ chức: thông tin, ân huệ, sự hiện diện. Và vì sao người làm giỏi nhất thường không phải người được thăng tiến nhanh nhất…